| |
Von dem Fischer un syner Fru
Dar
wöör maal eens en Fischer un syne Fru, de waanden tosamen in'n
Pißputt, dicht an der See, un de Fischer güng alle Dage hen un
angeld: un he angeld un angeld.
So seet he ook eens by de Angel un seeg jümmer in dat blanke Water henin:
un he seet un seet.
Do güng de Angel to Grund, deep ünner, un as he se heruphaald, so
haald he enen grooten Butt heruut. Do säd de Butt to em 'hör mal,
Fischer, ik bidd dy, laat my lewen, ik bün keen rechten Butt, ik
bün'n verwünschten Prins. Wat helpt dy dat, dat du my doot maakst? ik
würr dy doch nich recht smecken: sett my wedder in dat Water un laat my
swemmen.' 'Nu,' säd de Mann, 'du bruukst nich so veel Wöörd to
maken, eenen Butt, de spreken kann, hadd ik doch wol swemmen laten.' Mit des
sett't he em wedder in dat blanke Water, do güng de Butt to Grund un leet
enen langen Strypen Bloot achter sik. Do stünn de Fischer up un güng
na syne Fru in'n Pißputt.
'Mann,' säd de Fru, 'heft du hüüt niks fungen?' 'Ne,' säd
de Mann, 'ik füng enen Butt, de säd he wöör en
verwünschten Prins, do hebb ik em wedder swemmen laten.' 'Hest du dy denn
niks wünschd ?' säd de Fru. 'Ne,' säd de Mann, 'wat schull ik my
wünschen?' 'Ach,' säd de Fru, 'dat is doch äwel, hyr man
jümmer in'n Pißputt to waanen, dat stinkt un is so eeklig: du haddst
uns doch ene lüttje Hütt wünschen kunnt. Ga noch hen un roop em:
segg em wy wählt 'ne lüttje Hütt hebben, he dait dat
gewiß.' 'Ach,' säd de Mann, 'wat schull ik door noch hengaan?' 'I,'
säd de Fru, 'du haddst em doch fungen, un hest em wedder swemmen laten, he
dait dat gewiß. Ga glyk hen.' De Mann wull noch nich recht, wull awerst
syn Fru ook nich to weddern syn un güng hen na der See.
As he door köhm, wöör de See ganß gröön un geel
un goor nich meer so blank. So güng he staan und säd
'Männtje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Bultje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.'
Do köhm de Butt answemmen und säd 'na, wat will se denn?' 'Ach,'
säd de Mann, 'ik hebb dy doch fungen hatt, nu säd myn Fru ik hadd my
doch wat wünschen schullt. Se mag nich meer in'n Pißputt wanen, se
wull geern 'ne Hütt.' 'Ga man hen,' säd de Butt, 'se hett se all.'
Do güng de Mann hen, un syne Fru seet nich meer in'n Pißputt, dar
stünn awerst ene lüttje Hütt, un syne Fru seet vör de
Döhr up ene Bänk. Do nöhm fyne Fru em by de Hand un säd to
em 'kumm man herin, süh, nu is dat doch veel beter.' Do güngen se
henin, un in de Hütt was een lüttjen Vörplatz un ene lüttje
herrliche Stuw un Kamer, wo jem eer Bedd stünn, un Kääk und
Spysekamer, allens up dat beste mit Gerädschoppen, un up dat
schönnste upgefleyt, Tinntüüg un Mischen (Messing), wat sik
darin höört. Un achter was ook en lüttjen Hof mit Hönern un
Anten, un en lüttjen Goorn mit Grönigkeiten un Aast (Obst).
'Süh,' säd de Fru, 'is dat nich nett?' 'Ja,' säd de Mann, 'so
schall't blywen, nu wähl wy recht vergnöögt lewen.' 'Dat
wähl wy uns bedenken' säd de Fru. Mit des eeten se wat und
güngen to Bedd.
So güng dat wol 'n acht oder veertein Dag, do säd de Fru 'hör,
Mann, de Hütt is ook goor to eng, un de Hof un de Goorn is so kleen: de
Butt hadd uns ook wol em grötter Huus schenken kunnt. Ik much woll in enem
grooten stenern Slott wanen: ga hen tom Butt, he schall uns en Slott schenken.'
'Ach, Fru,' säd de Mann, 'de Hütt is jo god noog, wat wähl wy
in'n Slott wanen.' 'I wat,' säd de Fru, 'ga du man hen, de Butt kann dat
jümmer doon.' 'Ne, Fru,' säd de Mann, 'de Butt hett uns eerst de
Hütt gewen, ik mag nu nich all wedder kamen, den Butt muchd et
vördreten.' 'Ga doch,' säd de Fru, 'he kann dat recht good und dait
dat geern; ga du man hen.' Dem Mann wöör syn Hart so swoor, un wull
nich: he säd by sik fülwen 'dat is nich recht,' he güng awerst
doch hen.
As he an de See köhm, wöör dat Water ganß vigelett un
dunkelblau un grau un dick, un goor nich meer so gröön un geel, doch
wöör't noch still. Do güng he staan un säd
'Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.'
'Na, wat will se denn?' säd de Butt. 'Ach,' säd de Mann half
bedrööft, 'se will in'n groot stenern Slott wanen.' 'Ga man hen, se
stait vör der Döhr' säd de Butt.
Da güng de Mann hen un dachd he wull na Huus gaan, as he awerst daar
köhm, so stünn door 'n grooten stenern Pallast, un syn Fru stünn
ewen up de Trepp un wull henin gaan: do nöhm se em by de Hand un säd
'kumm man herein.' Mit des güng he mit ehr henin, un in dem Slott
wöör ene groote Dehl mit marmelstenern Asters (Estrich), un dar
wören so veel Bedeenters, de reten de grooten Dören up, un de Wende
wören all blank un mit schöne Tapeten, un in de Zimmers luter gollne
Stuhl un Dischen, un krystallen Kroonlüchters hüngen an dem
Bähn, un so wöör dat all de Stuwen un Kamers mit Footdeken: un
dat Aeten un de allerbeste Wyn stünn up den Dischen as wenn se breken
wullen. Un achter dem Huse wöör ook 'n grooten Hof mit Peerd- un
Kohstall, un Kutschwagens up dat allerbeste, ook was door en groten herrlichen
Goorn mit de schönnsten Blomen un fyne Aastbömer, un en Lustholt wol
'ne halwe Myl lang, door wören Hirschen un Reh un Hasen drin un allens wat
man sik jümmer wünschen mag. 'Na,' säd de Fru, 'is dat nu nich
schön?' 'Ach ja,' säd de Mann, 'so schall't ook blywen, nu wähl
wy ook in dat schöne Slott wanen, un wähln tosreden syn.' 'Dat
wähl wy uns bedenken' säd de Fru, 'un wählen't beslapen.' Mit
des güngen se to Bedd.
Den annern Morgen waakd de Fru to eerst up, dat was jüst Dag, un seeg uut
jem ehr Bedd dat herrliche Land vör sik liggen. Der Mann reckd sik noch,
do stödd se em mit dem Ellbagen in de Syd un säd 'Mann, sta up un kyk
mal uut dem Fenster. Süh, kunnen wy nich König warden äwer all
düt Land? Ga hen tom Butt, wy wählt König syn.' 'Ach, Fru,'
säd de Mann, 'wat wähl wy König syn! ik mag nich König
syn.' 'Na,' säd de Fru, 'wult du nich König syn, so will ik
König syn. Ga hen tom Butt, ik will König syn.' 'Ach, Fru,' säd
de Mann, 'wat wullst du König syn? dat mag ik em nich seggen.' 'Worum
nich?' säd de Fru, 'ga stracks hen, ik mutt König syn.' Do güng
de Mann hen un wöör ganß bedröst dat syne Fru König
warden wull. 'Dat is nich recht un is nich recht,' dachd de Mann. He wull nich
hen gaan, güng awerst doch hen.
Un as he an de See köhm, do wöör de See ganß swartgrau, un
dat Water geerd so von ünnen up un stünk ook ganß fuul. Do
güng he staan un säd
'Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.'
'Na, wat will se denn?' säd de Butt. 'Ach,' säd de Mann, 'se will
König warden.' 'Ga man hen, se is't all' säd de Butt.
Do güng de Mann hen, un as he na dem Pallast köhm, so wöör
dat Slott veel grötter worren, mit enem grootem Toorn un herrlyken Zyraat
doran: un de Schildwacht stünn vor de Döhr, un dar wören so
väle Soldaten un Pauken un Trumpeten. Un as he in dat Huus köhm, so
wöör allens von purem Marmelsteen mit Gold, un sammtne Deken un
groote gollne Quasten. Do güngen de Dören von dem Saal up, door de
ganße Hofstaat wöör, un syne Fru stet up enem hogen Troon von
Gold un Demant, un hadd ene groote gollne Kroon up un den Zepter in der Hand
von purem Gold un Edelsteen, un up beyden Syden by ehr stünnen ses
Jungfern in ene Reeg, jümmer ene enen Kops lüttjer as de annere. Do
güng he staan und säd 'ach, Fru', büst du nu König?' 'Ja,'
säd de Fru, 'nu bün ik König.' Do stünn he un seeg se an,
un as he se do een Flach (eine Zeit lang) so ansehn hadd, säd he ' ach,
Fru, wat lett dat schöön, wenn du König büst! nu wähl
wy ook niks meer wünschen.' 'Ne, Mann,' säd de Fru, un wöör
ganß unruhig, 'my waart de Tyd und Wyl al lang, ik kann dat nich meer
uuthollen. Ga hen tom Butt, König bün ik, nu mutt ik ook Kaiser
warden.' 'Ach, Fru,' säd de Mann, 'wat wullst du Kaiser warden?' Mann,'
säd se, 'ga tom Butt, ik will Kaiser syn.' 'Ach, Fru,' säd de Mann,
'Kaiser kann he nich maken, ik mag dem Butt dat nich seggen; Kaiser is man
eenmal im Reich: Kaiser kann de Butt jo nich maken, dat kann un kann he nich.'
'Wat,' säd de Fru, 'ik bünn König un du büst man myn Mann,
wullt du glyk hengaan? glyk ga hen, kann he König maken, kann he ook
Kaiser maken, ik will un will Kaiser syn; glyk ga hen.' Do mussd he hengaan. Do
de Mann awer hengüng, wöör em ganß bang, un as he so
güng, dachd he by sik 'düt gait un gait nich good: Kaiser is to
uutvörschaamt, de Butt wart am Ende möd.' Mit des köhm he an de
See, do wöör de See noch ganß swart un dick un füng al so
von ünnen up to geeren, dat et so Blasen smeet, un et güng so ein
Keekwind äwer hen, dat et sik so köhrd; un de Mann wurr groen
(grauen). Do güng he staan und säd
'Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.'
'Na, wat will se denn?' säd de Butt. 'Ach, Butt,' säd he, 'myn Fru
will Kaiser warden.' 'Ga man hen', säd de Butt, 'se is't all.' Do
güng de Mann hen, un as he door köhm, so wöör dat
ganße Slott von poleertem Marmelsteen mit albasternen Figuren und gollnen
Zyraten. Vör de Döhr marscheerden de Soldaten, un se blösen
Trumpeten und flögen Pauken un Trummeln: awerst in dem Huse da güngen
de Baronen un Grawen un Herzogen man so as Bedeenters herum: do maakdm se em de
Dören up, de von luter Gold wören. Und as he herinköhm, door
stet syne Fru up enem Troon, de wöör von een Stück Gold, un
wöör wol twe Myl hoog: un hadd ene groote gollne Kroon up, de
wöör dre Elen hoog un mit Briljanten un Karfunkelsteen besett't: in
de ene Hand hadde se den Zepter un in de annere Hand den Reichsappel, un up
beyden Syden by eer door stünnen de Trabanten so in twe Regen, jümmer
een lüttjer as de annere, von dem allergröttesten Rysen, de
wöör twe Myl hoog, bet to dem allerlüttjesten Dwaark, de
wöör man so groot as min lüttje Finger. Un vör ehr
stünnen so vele Fürsten un Herzogen. Door güng de Mann tuschen
staan un säd 'Fru, büst du nu Kaiser?' 'Ja,' säd se, 'ik
bün Kaiser.' Do güng he staan un beseeg se sik so recht, un as he se
so'n Flach ansehn hadd, so säd he 'ach, Fru, watt lett dat
schöön, wenn du Kaiser büst.' Mann,' säd se, 'wat staist du
door? ik bün nu Kaiser, nu will ik awerst ook Paabst warden, ga hen tom
Butt.' 'Ach, Fru,' säd de Mann, 'wat wulst du man nich? Paabst kannst du
nich warden, Paabst is man eenmaal in der Kristenhait, dat kann he doch nich
maken.' 'Mann,' säd se, 'ik will Paabst warben, ga glyk hen, it mutt
hüüt noch Paabst warden.' 'Ne, Fru,' säd de Mann, 'dat mag ik em
nich seggen, dat gait nich good, dat is to groff, tom Paabst kann de Butt nich
maken.' 'Mann, wat Snack!' säd de Fru, 'kann he Kaiser maken, kann he ook
Paabst maken. Ga soorts hen, ik bünn Kaiser un du büst man myn Mann,
wult du wol hengaan?' Do wurr he bang un güng hen, em wöör
awerst ganß flau, un zitterd un beewd, un de Knee un de Waden slakkerden
em. Un dar streek so'n Wind äwer dat Land, un de Wolken flögen, as
dat düster wurr gegen Awend: de Bläder waiden von den Bömern, un
dat Water güng un bruusd as kaakd dat, un platschd an dat Aever, un von
feern seeg he de Schepen, de schöten in der Noot, un danßden un
sprüngen up den Bülgen. Doch wöör de Himmel noch so'n
bitten blau in de Midd, awerst an den Syden door toog dat so recht rood up as
en swohr Gewitter. Do güng he recht vörzufft (verzagt) staan in de
Angst un säd
'Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill,
will nich so as ik wol will.'
'Na, wat will se denn?' säd de Butt. 'Ach,' säd de Mann, 'st will
Paabst warden.' 'Ga man hen, se is't all' säd de Butt. Do güng he
hen, un as he door köhm, so wöör dar as en groote Kirch mit
luter Pallastens ümgewen. Door drängd he sik dorch dat Volk: inwendig
was awer allens mit dausend un dausend Lichtern erleuchtet, un syne Fru
wöör in luter Gold gekledet, un stet noch up enem veel högeren
Troon, un hadde dre groote gollne Kronen up, un üm ehr dar so veel von
geistlykem Staat, un up beyden Syden by ehr door stünnen twe Regen
Lichter, dat gröttste so dick un groot as de allergröttste Toorn, bet
to dem allerkleensten Käkenlicht; un alle de Kaisers un de Königen de
legen vör ehr up de Kne un küßden ehr den Tüffel. 'Fru,'
säd de Mann un seeg se so recht an, 'büst du nu Paabst?' 'Ja,'
säd se, 'ik bün Paabst.' Do güng he staan un seeg se recht an,
un dat wöör as wenn he in de hell Sunn seeg. As he se do en Flach
ansehn hadd, so segt he 'ach, Fru, wat lett dat schöön, wenn du
Paabst büst!' Se seet awerst ganß styf as en Boom, un rüppeld
un röhrd sie nich. Do säd he 'Fru, nu sy tofreden, nu du Paabst
büst, nu kannst du doch niks meer warden.' 'Dat will ik my bedenken'
säd de Fru. Mit des güngen se beyde to Bedd, awerst se wöör
nich tofreden, und de Girighait leet se nich slapen, se dachd jümmer wat
se noch warden wull.
De Mann sleep recht good un fast, he hadd den Dag veel lopen, de Fru awerst
kunn goor nich inslapen, un smeet sik von een Syd to der annern de ganße
Nacht un dachd man jümmer wat se noch wol warden kunn, un kunn sik doch up
niks meer besinnen. Mit des wull de Sünn upgaan, un as se dat Morgenrood
seeg, richt'd se sik äwer End im Bedd un seeg door henin, un as se uut dem
Fenster de Sünn so herup kamen seeg, 'ha,' dachd se, 'kunn ik nich ook de
Sünn un de Maan upgaan laten?' 'Mann,' säd se un stödd em mit
dem Ellbagen in de Ribben, 'waak up, ga hen tom Butt, ik will warden as de lewe
Gott.' De Mann was noch meist in'n Slaap, awerst he vörschrock sik so, dat
he uut dem Bedd füll. He meend he hadd sik vörhöörd un reef
sik de Ogen uut un säd 'ach, Fru. wat säd'st du?' 'Mann,' säd
se, 'wenn ik nich de Sünn un de Maan kan upgaan laten, un mutt dat so
ansehn, dat de Sünn un de Maan upgaan, ik kann dat nich uuthollen, un hebb
kene geruhige Stund meer, dat ik se nich sülwst kann upgaan laten.' Do
seeg se em so recht gräsig an, dat em so'n Schudder äwerleep. 'Glyk
ga hen, ik will warden as de lewe Gott.' 'Ach, Fru,' säd de Mann, un
füll vör eer up de Knee, 'dat kann de Butt nich. Kaiser un Paabst
kann he maken, ik bidd dy, sla in dy un blyf Paabst.' Do köhm se in de
Booshait, de Hoor flögen ehr so wild, üm den Kopp, do reet se sik dat
Lyfken up, un geef em eens mit dem Foot un schreed 'ik holl dat nich uut, un
holl dat nich länger uut, wult du hengaan?' Do slööpd he sik de
Büxen an un leep wech as unsinnig.
Buten awer güng de Storm, un bruusde dat he kuum up den Föten staan
kunn: de Huser un de Bömer waiden üm, un de Baarge beewden, un de
Felsenstücken rullden in de See, un de Himmel wöör ganß
pickswart, un dat dunnerd un blitzt, un de See güng in so hoge swarte
Bülgen as Kirchentöörn un as Baarge, un de hadden bawen all ene
witte Kroon von Schuum up. Do schre he, un kun syn egen Woord nich hören,
'Manntje, Manntje, Timpe Te,
Buttje, Buttje in der See,
myne Fru de Ilsebill
will nich so as ik wol will.
'Na, wat will se denn?' säd de Butt. 'Ach,' säd he, 'se will warden
as de lewe Gott.' 'Ga man hen, se sitt all weder in'n Pißputt.'
Door sitten se noch bet up hüüt un düssen Dag.
Jacob Grimm 1785 - 1863 u. Wilhelm Grimm 1786 - 1859
|
|
